partycypacjaobywatelska.pl

• Budżet gminy bez tajemnic (2007)

Publikacja przybliża problematykę partycypacji obywatelskiej w tworzeniu budżetu oraz monitorowania procedur budżetowych w jednostkach samorządu terytorialnego szczebla gminnego i powiatowego. Zawiera analizę uwarunkowań prawnych, politycznych i finansowych uczestnictwa obywateli w procesach tworzenia budżetów gmin,  opis metod partycypacji w procesach tego typu oraz przykłady dobrych praktyk wzmacniających przejrzystość funkcjonowania władzy lokalnej. Publikacja do pobrania ze strony Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich.

• Co Poznaniacy zrobią ze stadionem? Wyniki Sondażu Deliberatywnego® w Poznaniu (2009)

Autorki przedstawiają dokładny opis pierwszego zrealizowanego w Polsce Sondażu Deliberatywnego®. Prezentują kontekst konsultacji społecznych związanych z planami zagospodarowania stadionu w Poznaniu po Euro 2012, przybliżają proces realizacji techniki i napotkane trudności. Analizują także wyniki, jakie przyniosły badania przeprowadzane w trakcie przeprowadzania Sondażu Deliberatywnego®

• Deliberative public engagement. Nine principles (2008)
  

Krótka publikacja w przystępny sposób przybliża różne formy demokracji uczestniczącej (deliberatywnej). Prezentuje warunki umożliwiające jej pojawienie się, a także czynniki pozwalające ocenić efektywność jej mechanizmów.

• E-Democracy in Bristol (2007)

Publikacja Urzędu Miejskiego w Bristolu na temat zastosowania nowych mediów do komunikacji z mieszkańcami, konsultacji społecznych i partycypacji. Każda metoda jest krótko opisana, oceniona pod kątem kosztowności, wymaganych umiejętności technicznych użytkowników oraz wymagań czasowych, podane są również tropy do poszukiwania dalszych informacji.

• Enabling Participatory Planning After Disasters: A Case Study of the World Bank's Housing Reconstruction in Turkey (w: Journal of the American Planning Association) 2009
  

Ciekawy artykuł zamieszczony w Journal of American Planning Association dotyczący możliwości zastosowania planowania partycypacyjnego w przeprowadzaniu i realizowaniu działań antykryzysowych na terenach dotkniętych skutkami katastrof naturalnych. Publikacja jest opisem i ewaluacją akcji pomocowej, jaką Bank Światowy przeprowadzał w Turcji po trzęsieniu ziemi w 1999 roku. Wbrew wcześniejszym założeniom inicjatorom nie udało się efektywnie włączyć mieszkańców w realizowanie działań. Autorzy artykułu szukają możliwych przyczyn takiego stanu rzeczy. Artykuł dostępny jest na stronie Journal of American Planning Association.

• "Głos łodzian się liczy" - czyli doświadczenia z budżetem obywatelskim w radach osiedli (2012)

Publikacja podsumowująca projekt "Głos łodzian się liczy", realizowany w 2011r. przez Centrum Promocji i Rozwoju Inicjatyw Obywatelskich OPUS z Łodzi. W jego ramach mieszkańcy 4 łódzkich osiedli pracowali wspólnie nad pomysłami na projekty lokalne, które zostaną sfinansowane z budżetu ich rad osiedli. W tekście znaleźć można dokładny opis przebiegu procesu, materiały wykorzystywane przez organizatorów (np. ulotki promocyjne, karty do głosowania nad projektami) oraz refleksje na temat przygotowania i realizacji procesu i wskazówki, które mogą przydać się innym organizacjom i samorządom planującym większe włączanie obywateli w podejmowanie decyzji o wydatkowaniu środków budżetowych w swoich miejscowościach.

• Have you been PA'd? Using Participatory Appraisal to shape local services (2003)
  

Przystępny i zwięzły opis jednej z technik partycypacji: Participatory Appraisal podający  wskazówki dotyczące zaplanowania oraz przeprowadzenia procesu z użyciem tej metody. Prezentowane są także ciekawe przykłady zastosowania omawianej techniki (na podstawie doświadczeń Szkocji).

• Jak przetworzyć miejsce? Podręcznik kreowania udanych przestrzeni publicznych (2009)

Jest to publikacja przygotowana oryginalnie jako "How to turn a public space" przez Project for public spaces, a jej polskie tłumaczenie jest zasługą Fundacji "Partnerstwo dla Środowiska". W tej publikacji można znaleźć zarówno opisy konkretnych przykładów projektowania przestrzeni publicznej, jak i praktyczne informacje o samym procesie.

• Jak prowadzić konsultacje społeczne w samorządach? Zasady i najlepsze praktyki współpracy samorządów z przedstawicielami społeczności lokalnych. Przewodnik dla samorządów (2010)

Podręcznik dla samorządowców poświęcony konsultacjom społecznym, przygotowany w ramach realizowanego przez FRDL programu "Budowa i upowszechnienie modelowego programu z zakresu społecznego nadzoru nad funkcjonowaniem jednostek samorządu terytorialnego. Monitoring legislacji w samorządach".

• Jednostki pomocnicze gminy - analiza uwarunkowań prawnych (2011)

Tekst przewodni III seminarium Laboratorium Partycypacji Obywatelskiej pt. "Jednostki pomocnicze - komu i w czym pomagają?". Zawiera analizę zasad funkcjonowania i roli jednostek pomocniczych samorządu w ujęciu obowiązującej ustawy o samorządzie gminnym z 1990r., a także porównanie różnych rozwiązań w tym zakresie przyjętych w polskim prawie lokalnym oraz rekomendacje co do proponowanych rozwiązań prawnych, które mogłyby wzmocnić jednostki pomocnicze gminy.

• Konsultatywa. Partycypacja społeczna w praktyce (2009)
  

Publikacja powstała w ramach projektu „Implementacja konsultatywy w Polsce”. Jak wskazuje sam tytuł dotyczy konsultatywy, będącej szczególną formą konsultacji społecznych. Zawiera podstawowe  informacje dotyczące partycypacji obywatelskiej oraz jej roli w koncepcji good governance. Przedstawia szczegółowo definicję, założenia oraz proces planowania i przeprowadzania działań z użyciem mechanizmu konsultatywy.

• Magazyn Zrównoważony Rozwój – Zastosowania. Rozwój Lokalny (2010)
  

Pierwszy numer czasopisma poświęconego tematyce zrównoważonego rozwoju i jego praktycznych przejawów. Polecamy zwłaszcza rozdział 3 części I poświęcony procesowi partycypacyjnemu prowadzonemu w Zawoi oraz część III, która skupia się na omówieniu narzędziach pracy systemowej oraz praktycznych przykładach ich zastosowania. Publikacja dostępna na stronie Fundacji w formie e-booka oraz PDF.

• Narzędzia IT w służbie demokracji. Wyzwania (2010)

Publikacja przygotowana przez Związek Gmin i Województw Szwedzkich, zawierająca opis strategii związanych z rozwojem narzędzi IT wykorzystywanych do prowadzenia dialogu z obywatelami oraz dotychczasowych doświadczeń szwedzkich w tym zakresie.

• Nowe możliwości udziału mieszkańców miasta w planowaniu przestrzennym jako wynik wykorzystania współczesnych technik komputerowych (2006)

Publikacja urbanistki Małgorzaty Hanzl dotyczy roli, jaką odgrywają mieszkańcy w procesach związanych z planowaniem przestrzennym oraz możliwości jakie daje wykorzystanie nowoczesnych technik komputerowych - od stron internetowych po specyficzne programy i interfejsy.

• Obywatele jako partnerzy. Podręcznik OECD na temat informowania, konsultacji i udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji politycznych (2010)
  

Podręcznik jest klasyczną już niemal pozycją dotyczącą partycypacji obywatelskiej, w której znaleźć można praktyczne wskazówki dotyczące metod włączania obywateli we współdecydowanie o kształcie polityk publicznych. Co prawda podręcznik powstał stosunkowo dawno, ale w polskim kontekście wydaje się być nadal jest bardzo aktualny.

• Obywatele współdecydują. Przewodnik po partycypacji społecznej. Partycypacja obywatelska w Polsce (2005)  

Kompendium wiedzy na temat partycypacji. Zawiera wiedzę teoretyczną, która pomaga w zrozumieniu natury oraz istotności partycypacji, ale przede wszystkim jest bogatym zbiorem wskazówek, uwag i przestróg odnoszących się do planowania, jak i realizowania działań partycypacyjnych w Polsce.

• PARTICIPATION WORKS! 21 techniques of community participation for the 21st century (1999)
  

Publikacja prezentuje 21 różnych technik mających zastosowanie w partycypacji przytaczając przy tym ciekawe przykłady ich zastosowania. Pomaga również w wyborze odpowiedniej metody do planowanych działań.

• Participatory Methods Toolkit. A practitioners manual (2005)
  

Obszerny podręcznik wprowadzający w tematykę partycypacji obywatelskiej, jak również w szczegółowy sposób opisujący niektóre spośród technik partycypacyjnych.

• Partycypacja w obszarze ekologii: szanse, możliwości, zagrożenia (2010)

Tekst przewodni II seminarium Laboratorium Partycypacji Obywatelskiej, poświęconego partycypacji w obszarze ekologii. Opisano w nim trzy dokumenty stwarzające szanse dla partycypacji obywatelskiej w sferze ochrony środowiska: Konwencję z Aarhus, Ramowa Dyrektywę Wodną oraz ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym.

• Partycypacja w rewitalizacji (2010)
  

Publikacja powstała przy okazji organizowanego w ramach Laboratorium Partycypacji Obywatelskiej seminarium „Partycypacja w przestrzeni. Udział mieszkańców w decydowaniu o swoim otoczeniu” dotyczy możliwości zastosowania działań partycypacyjnych w procesach rewitalizacji.

• People and Participation. How to put citizens at the heart of decision-making (2008)
  

Książka w całości poświęcona różnym technikom partycypacji. W bardzo przystępny sposób wyjaśnia każdą z nich podając przy tym bardzo praktyczne i użyteczne informacje dotyczące najlepszych zastosowań, wymaganych środków, jej zalet oraz wad. Prezentuje także ciekawe przykłady użycia każdej z nich. Choć publikacja jest mocno osadzona w kontekście brytyjskim dostarcza wielu uniwersalnych wiadomości i wskazówek.

• Przewodnik partycypacji. Jak dzielić się władzą (2007)
  

Choć publikacja jest przewodnikiem dla organizacji zajmujących się bezdomnością, w przystępny sposób przybliża tematykę partycypacji obywatelskiej. Prezentuje także praktyczne wskazówki dotyczące zaplanowania oraz realizacji takich działań, nie tylko (choć zwłaszcza) w obszarze związanym z tematyką bezdomności.

• Public Participation in Local Decision-making in Central and Eastern Europe (w: Local Governance Brief) (2008)

LGI – międzynarodowa organizacja pozarządowo zajmująca się wspieraniem procesów demokratycznych w krajach Europy Środkowo – wschodniej jeden z numerów wydawanego przez siebie periodyku Local Governance brief poświęciła tematyce partycypacji obywatelskiej. Publikacja jest zbiorem artykułów poświęconych różnym aspektom uczestniczenia obywatel w życiu społecznym i politycznym swoich krajów. Poszczególne tekst zawierają zarówno opisy przypadków takich działań, analizę barier, jak i warunków potrzebnych do zaistnienia skutecznej partycypacji obywatelskiej.

• Rady osiedli: czemu służą, kto za nimi stoi? (2010)

Tekst przewodni II seminarium Laboratorium Partycypacji Obywatelskiej, poświęconego partycypacji na poziomie sąsiedzkim. Zawiera opis źródeł obecnego kształtu systemu rad osiedlowych, a także próbę oceny ich funkcjonowania i listę możliwych przyczyny ich słabości. Wskazano w nim również kierunki rozwiązań mających na celu uczynienie z rad osiedli struktur mogących faktycznie przyczynic się do poprawy jakości życia w miastach.

• Refleksje na temat wzmocnionego zarządzania uczestniczącego 
  

Publikacja jest tłumaczeniem fragmentu klasycznej już pozycji "Deepeing Democracy" dotyczącej demokracji uczestniczącej. Autorzy analizując konkretne przykłady (m.in. sąsiedzkie rady zarządzające w Chicago, czy budżet partycypacji w Porto Alegre) wskazują na najważniejsze cechy demokracji deliberatywnej, jej skuteczność jak i pozytywne oddziaływanie na lokalną społeczność.

• Skuteczna praca z młodzieżą?
  

Publikacja stanowi praktyczny przewodnik po skutecznym włączaniu młodzieży w procesy partycypacyjne. Wskazuje na najważniejsze elementy tego typu procesów, radzi jak przełamywać najczęstsze problemy. Tekst jest podsumowaniem doświadczeń zdobytych w ramach procesó partycypacyjnych prowadzonych przez nowozelandzkie Ministry of Youth Development.

• Syndrom NIMBY jako przykład samoorganizacji społecznej na poziomie lokalnym (2008)
  

Publikacja wyjaśnia istotę oraz warunki pojawienia się syndromu NIMBY (Not In My Back Yard). Autorka przeprowadza także analizę (na podstawie przeprowadzonych przez siebie badań) skutków społecznych pojawienia się tego zjawiska oraz jego wpływu na zacieśnienie się relacji wewnątrz społeczności lokalnych.

• Tworzenie dobrych miejsc. Angażowanie społeczności lokalnej 
  

Tłumaczenie jednego z rozdziałów brytyjskiej publikacji na temat tworzenia dobrych miejsc i planowania urbanistycznego. Zawiera porady jak efektywnie włączać do działania na rzecz przestrzeni publicznej społeczności lokalne. Są tu też omówione trzy przykłady dobrych praktyk w tym zakresie.

• Understanding participation: A literature review (2009)
  

Publikacja (powstała w ramach projektu Pathways through participation) jest dogłębnym przeglądem literatury związanej z tematyka partycypacji oraz zaangażowania społecznego. Prezentuje szersze, teoretyczne spojrzenie na tematykę partycypacji próbując tym samy odpowiedzieć na podstawowe pytania i wątpliwości z nią związane.

• Współpraca i kontakty zewnętrzne. (w: ABC Samorządu terytorialnego. Poradnik nie tylko dla radnych)  (2004)  

Fragment książki dotyczący samorządu terytorialnego i różnych obszarów z nim związanych. Rozdział „Współpraca i kontakty zewnętrzne” poświęcony jest kontaktom między samorządem, a lokalną społecznością oraz organizacjom pozarządowym. Prezentuje podstawowe mechanizmy partycypacji, wyjaśnia ich istotę. Dostarcza także praktycznych wskazówek dotyczących zaplanowanie i przeprowadzenia działań opartych na współpracy samorządów z organizacjami pozarządowymi.

• Wyzwania zrównoważonego rozwoju (2010)
  

Publikacja książkowa Fundacji Sendzimira jest swego rodzaju „podręcznikiem” do zrównoważonego rozwoju. Przybliża praktyczne zastosowanie tej koncepcji w różnych dziedzinach życia. Jedną z istotnych kwestii, która pojawia się w publikacji jest również stosowanie rozwiązań partycypacyjnych przy podejmowaniu decyzji. Publikacja dostępna na stronie Fundacji w formie e-booka oraz PDF.